Wyposażenie systemów transportu wewnętrznego – najważniejsze elementy
W codziennej pracy zakładu przemysłowego materiał rzadko pozostaje w jednym miejscu przez dłuższy czas. Surowce trafiają na stanowiska robocze, półprodukty przechodzą do kolejnych etapów, a gotowe elementy są kierowane do testom, pakowania albo magazynu. Sposób organizacji tych przejść ma znaczenie dla całego procesu, ponieważ dosłownie niewielkie utrudnienie na jednej trasie może powodować przestoje w innym miejscu.
Systemy transportowe są w takich warunkach częścią szerszej organizacji produkcji. Ich dobór wymaga uwzględnienia nie tylko i wyłącznie rodzaju ładunku, lecz także jego wymiarów, masy, częstotliwości przemieszczania a także miejsca, w którym transport się rozpoczyna i kończy. W praktyce zwłaszcza istotne jest określenie rzeczywistego przepływu materiałów. Schemat przygotowany jedynie na podstawie planu hali może nie uwzględniać sytuacji, które ukazują się podczas normalnej pracy, takich jak doraźne odkładanie towarów, zmiana kolejności operacji czy konieczność obsługi dodatkowych partii.
Wśród urządzeń wykorzystywanych do przemieszczania ładunków znajdują się w głównej mierze przenośniki taśmowe i rolkowe. Ich konstrukcja wpływa na sposób, w jaki materiał jest podawany, przesuwany i odbierany. Przy wyborze konkretnego rozwiązania znaczenie ma powierzchnia ładunku mająca kontakt z urządzeniem. Przedmiot o nieregularnym kształcie może wymagać innego sposobu podparcia niż karton lub pojemnik o płaskim spodzie. Powinno się też sprawdzić, jak zachowuje się materiał podczas zatrzymywania i ponownego uruchamiania transportu. Na niedługim odcinku różnice mogą wydawać się niewielkie, lecz przy większej liczbie stanowisk zaczynają wpływać na cały wymianę. Istotne są również miejsca przekazywania ładunku wśród urządzeniami. Jeśli wysokości, kierunki albo prędkości poszczególnych odcinków nie są poprawnie dopasowane, pojawiają się kłopoty z płynnym przejściem materiału. Dlatego ocena urządzenia powinna obejmować cały jego etap roboczy, a nie tylko podstawowe parametry techniczne.
Dobrze zaplanowany transport wewnętrzny musi uwzględniać również ludzi pracujących w pobliżu urządzeń. Trasa przemieszczania ładunków nie może być analizowana w oderwaniu od przejść, stanowisk obsługi, miejsc składowania a także dróg używanych przez inne środki transportu. W praktyce często okazuje się, że najkrótsza możliwa trasa nie jest jednocześnie najwygodniejszym wariantem organizacyjnym. Czasem konieczne jest wydłużenie odcinka, by uniknąć kolizji z innymi procesami lub pozostawić dostęp do określonej części hali. Przenośniki mogą być dodatkowo rozmieszczane w różnych konfiguracjach, zależnie od przebiegu procesu i dostępnej przestrzeni. Przy większej liczbie urządzeń trzebco więcej określić, co dzieje się w przypadku zatrzymania jednego z nich. O ile kilka kolejnych operacji uzależniony jest od jednego punktu, awaria lub przerwa w pracy może wpłynąć na cały ciąg materiałowy. Takie współzależności warto rozpoznać jeszcze przed zmianą organizacji transportu.
Rozwiązania transportu wewnętrznego są też powiązane z późniejszą eksploatacją i możliwością modyfikacji układu. W zakładzie mogą modyfikować się produkty, wielkość opakowań, liczba stanowisk czy sposób kierowania materiałów. Konstrukcja, która odpowiadała wcześniejszym potrzebom, może więc wymagać dostosowania do nowych warunków. Znaczenie ma wówczas możliwość zmiany przebiegu trasy, dołączenia kolejnego odcinka lub przestawienia punktu odbioru. Równie ważny jest dostęp do elementów podlegających sprawdzeniu i zużyciu. Taśmy, rolki, napędy a także połączenia konstrukcyjne znajdują się w miejscach, które w trakcie pracy muszą pozostać dostępne dla czynności technicznych. Jeśli urządzenia zostaną rozmieszczone bez uwzględnienia tych potrzeb, późniejsza obsługa może wymagać dodatkowego demontażu lub czasowego ograniczenia pracy sąsiednich stanowisk. Właśnie takie praktyczne ograniczenia często decydują o tym, czy określone przenośniki pasują do rzeczywistego sposobu funkcjonowania całego procesu.
Źródło informacji: przenośnik taśmowy 5m.