Pompy ciepła a różnice między systemami monoblokowymi i split

Sposób ogrzewania budynku ma znaczenie nie tylko i wyłącznie zimą, ale również podczas okresów przejściowych, gdy zapotrzebowanie na ciepło jest znacznie mniejsze. Właśnie wówczas bardzo dobrze widać, jak instalacja reaguje na przeróbkę temperatury zewnętrznej i ustawień sterownika. Pompy ciepła pracują w oparciu o obieg termodynamiczny, w którym energia pobrana z otoczenia jest przekazywana do systemu ogrzewania.

Nie oznacza to jednakże stałego poboru energii ani identycznych parametrów przez cały sezon. Wydajność układu zmienia się wraz z warunkami, a ważną rolę odgrywa różnica między temperaturą źródła a temperaturą, którą powinno się uzyskać po stronie instalacji. Z praktycznego punktu widzenia zwłaszcza ważne jest więc określenie, jakiego zakresu temperatur potrzebuje budynek w czasie typowego użytkowania. Przy zbyt ogólnych założeniach można pominąć okresy, w których urządzenie będzie pracowało w zupełnie innych ustaleniach niż zakładane przy projektowaniu.

Wybór rozwiązania zależy też od tego, jakie źródło energii znajduje się w sąsiedztwie budynku. Poszczególne rodzaje pomp ciepła wykorzystują powietrze, grunt lub wodę, a każdy z tych wariantów ma własne wymagania. W sytuacji urządzeń powietrznych warunki zewnętrzne zmieniają się praktycznie bez przerwy. Gdy temperatura spada, maleje dostępna różnica temperatur wśród powietrzem a czynnikiem roboczym, a urządzenie może okresowo przeprowadzać odszranianie wymiennika. Pompa gruntowa funkcjonuje w innych warunkach, ponieważ dolne źródło ma większą bezwładność cieplną i nie reaguje na krótkotrwałe zmiany pogody w podobny sposób jak powietrze. Z kolei rozwiązania wykorzystujące wodę wymagają uwzględnienia parametrów dostępnego źródła oraz sposobu zaprojektowania instalacji. Różnice te mają konsekwencje już na etapie planowania. Nie można przenieść wymogów dotyczących jednego rodzaju urządzenia wprost na inny, ponieważ sposób pozyskiwania energii wpływa na dalszą pracę całego układu.

W budynkach istniejących często największym wyzwaniem okazuje się połączenie nowego źródła ciepła ze starą instalacją. Dawniej grzejniki dobierano czasami przy założeniu wyższej temperatury wody, jednak część współczesnych systemów tworzy się z myślą o niższych temperaturach zasilania. Przed zmianą źródła warto zatem sprawdzić, jak poszczególne pomieszczenia zachowują się przy różnych ustaleniach pogodowych. Sam fakt, że grzejniki działają przy obecnym źródle ciepła, nie oznacza jeszcze, że ich parametry będą odpowiednie dla każdego innego systemu. Nierzadko ograniczeniem jest też stan izolacji budynku. Jeżeli już przez przegrody ucieka dużo energii, zwiększanie mocy urządzenia może nie rozwiązać wszystkich problemów związanych z utrzymaniem temperatury. W praktyce należy rozdzielić dwie kwestie: zapotrzebowanie budynku na energię oraz możliwości instalacji do przekazania tej energii do wnętrz. Dopiero ich ranking pokazuje, gdzie występują rzeczywiste ograniczenia.

Na sposób pracy wpływa też regulacja instalacji. Zmiana temperatury zadanej o kilka stopni może mieć inne znaczenie w świetnie ocieplonym domu niż w budynku o dużych stratach ciepła. Na prawdę istotna jest także charakterystyka pracy sprężarki, ponieważ częste krótkie cykle i długotrwała praca z wysokim obciążeniem wynikają z innych warunków niż spokojna, ciągła praca z mniejszą mocą. W sytuacji powietrznych pomp trzebprócz tego obserwować miejsce odprowadzania wody z procesu odszraniania, szczególnie gdy urządzenie znajduje się blisko ciągów komunikacyjnych. Przy instalacjach gruntowych większe znaczenie ma zachowanie dolnego źródła w dłuższym okresie. Dlatego przy ocenie systemu przydatne są nie tylko tymczasowe odczyty temperatury, ale również dane zbierane przez cały sezon. Pozwalają one zauważyć zależności między pogodą, ustawieniami, w pewnych przypadkach pracy urządzenia i reakcją instalacji wewnętrznej.

Więcej: pompa ciepła na propan.